TİCARİ ÜRÜNLER,SATIŞ SİTESİ
  ANA SAYFA
 

...:::HoS GeLDiNiZ:::...
TÜTÜN ve YAN ÜRÜNLERİ SATIŞI ANA BAYİ ..

Tütün Özellikleri Alım Usulleri

 Dünden Bugüne:

Tekel alımları: Ekici tütün piyasalarında Tekel, iki türlü alım yapmaktaydı. Bunlardan birincisi ve başlıcası, iç tüketim ve ihracat için ürettiği sigaraların hammaddesi olan yaprak tütün alımı olup Tekel'in yapmış olduğu ikinci tür alım ise destekleme alımlarıdır. 1961 yılına kadar ara ara destekleme kapsamına alınan tütün, bu yıldan itibaren sürekli olarak bütün Hükümetler tarafından, ekici tütün piyasalarında destekleme alımları yapılmasına karar verilmiştir. Bu iş için Tekel görevlendirilmiştir. 2002 yılına kadar tütün destekleme alımları devam ettirilmiştir.
Tüccar alımları: Tekel'in iki amaçla yaptığı tütün alımlarının yanı sıra, tütün ticareti ile uğraşan gerçek ve tüzel kişiler de önceleri sadece ihracat şartı ile tütün piyasalarından tütün satın alırlardı. Alınan bu tütünlerin işlemeleri yapılarak ihraç edilebilmekteydiler. Ülke sigara üretim tekeli kalktığından bu güne ihracat yanında sigara üretim şirketlerinin tedarikçiliğini de yapmaktadırlar.
Tütün ekicilerinin büyük bir emek sarf ederek ürettikleri tütünler, hasat edilip kurutulduktan sonra denk haline getirilmektedir. Ekici tütün piyasalarının açılışından önce Ege bölgesinde kasım aralık aylarında, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde ocak şubat aylarında, ekicilerin balyaladığı tütünler tekel - tüccar eksperleri tarafından köy köy, ekici ekici gezilip muayene edilerek her balyanın Amerikan grad, B grad, kapa ve duble kapa oranları tespit edilmektedir. Piyasa açılışında da daha önceden nevi oranları tekel - tüccar tarafından ayrı ayrı tespit edilmiş olan ekici tütünleri hükümetçe ilan edilen fiyatlar çerçevesinde tekel tarafından; kendi ihtiyaçlarına göre belirlediği fiyatlarla da tüccar tarafından satın alınmaktaydı.
1961 ile 2002 yılları arasında tütün üretiminin iç tüketim ve ihracat imkânlarıyla uyumunu sağlayacak bir disiplin altına alınamamış olmasından kaynaklanan büyük tütün stokları, bunlara bağlanan ve geri dönüşümünde zorluklarla karşılaşılan kaynakların büyüklüğü, bir taraftan Tekel'i ekici tütün piyasalarında daha tatminkar bir destekleme fiyatı uygulamaktan alıkoyarken, diğer taraftan dış alıcılara ihtiyaçları bulunan TÜRK tütünlerini temin etmede sağladığı rahatlık nedeniyle de ihracat fiyatlarının beklenen ölçüde artmasını engellemekteydi. Oluşan tütün stoklarımız ekici tütün piyasalarında ve dış piyasalarda kendi tütünlerimize rakip olmaktaydı.
Tütün alım usulleri 3 değişik yöntemle yapılmaktadır. Bunlar köy, ambar alımları ve müzayede sistemi olarak uygulanmaktadır. Tütün üreticilerimiz tarla devresi sona eren tütünlerini balya, denk veya karton kutu içinde ambalajlayıp, mahsulünün tamamını alıcıların tütün eksperleri tarafından değerlendirileceği köy meydanı, ambar gibi bir yere getirerek ekspertiz işlemine tabi tutulur. Amerikan grad, B grad, Kapa ve duble kapa oranlarına göre fiyatlandırılır.
Bazı tarımsal ürünlerde olduğu gibi tütünün de açık artırmalı satış merkezlerinde veya tütün borsasında satılması 1177 sayılı eski tütün yasası ile yapılamamıştır. 4733 sayılı yeni tütün yasası ile de yapılamayacağı görülmektedir. Müzayede sisteminde ekici tütünlerini bir merkeze getirip burada yetkili heyetçe taban fiyat tespitinden hareketle açık artırmaya gidilir. Bu sistemde ekici ürününün tamamını veya bir kısmını getirerek satabilir. Satılmayan tütün ya üretici birliğine veya destekleme birimine kalır. Bu sistem Ülkemizde uygulanmamaktadır.  Özellikle A.B.D.'de Auction denilen tütün satış merkezlerinde satışı yapılacak tütün miktarlarının tamamı görülüp değerlendirilerek satışı yapılmaktadır. Sıra ile alıcılar tütünlere bakmakta, en yüksek fiyat veren tütünleri almaktadır. Alıcısı çıkmayan tütünler ya üretici birlikleri tarafından alınmakta ya da belli bir süre sonra tekrar satışa çıkarılmaktadır. Üreticiler tütünlerini tam mahsul olarak veya parça parça da satabilmektedir.
Güncel:
Ülkemizde üretilen tütünlerin pazarlama ve satış takvimi üretim bölgeleri itibariyle yerleşmiş ve uzun yıllardan beri uygulanmaktadır. Özel sektör firmalarının faaliyet gösterdiği Ege, Marmara ve Karadeniz Bölgelerindeki üretim noktalarında tespit faaliyeti yapılmaktadır.
Yürürlükteki 4733 sayılı tütün kanunu ile sözleşmeli tütün üretimi hayata geçirilmiştir. Bu kanunla hangi firma ne kadar tütün alacaksa bir yıl önceden üretici ile sözleşme imzalaması gerekmektedir. Tütünde sözleşmeli üretim üreticileri tek alıcıya, alıcıları ise sözleşme yaptıkları üreticilere bağımlı kılmıştır. Yeni tütün kanunu ile eski yıllardaki pazar şartları artık oluşmamaktadır. Pazar şartları oluşmadığından, pazarda yer alabilmek için artık üretilen tütünlerin tespit edilmesi gibi bir zorunluluk ortadan kalkmıştır. Ancak sözleşmeli tütün üretimi sonucu, alıcı firmalar bazen kuraklık veya kaliteyi etkileyici sebepler sonucu siparişlerini veya ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekebilmektedirler. Bu gibi durumlarda firmalar tespit yaparak siparişlerini sağlama ve garanti altına alma yollarına gitmektedirler.
Köy tespit sistemi daha ziyade özel sektör firmalarının tütün alımı için yoğun olarak piyasaya girdiği yerlerde yapılması açısından dikkat çekmektedir. Bu sistemde üretici tütünleri alıcı tarafından henüz daha piyasa açılmadan önce ekspertiz işleminden geçirilmektedir. Tütün Eksperlerinin tütün üreten bütün köy ve mahalleri ev ev dolaşarak yaptıkları bu işlem sonrası her üreticiye ait tütünlerin kalite değerleri yani randımanı piyasa açılmadan, tütün üreticinin evinde iken saptanmış olmaktadır. Piyasa açıldığında ise, tespit edilmiş randımanlara karşılık gelen fiyatlar üreticilere verilmektedir.
Tarla dönemini bitirmiş, kurutma işlemi tamamlanmış olan yaprak tütünler, sigara sanayinde uygun ilk madde durumuna gelinceye kadar geçen süre içinde, kalite niteliklerini geliştirmek, olgunlaştırmak (fermantasyon) ile bunları korumak amacıyla yapılan çalışmalar ve alınan önlemler tütüncülük sanatının çok önemli devresini oluşturmaktadır. Ürünün muhafazası, bakımı ve değerlendirildiği bu devreye denkleme, kutulama denilmektedir. Üretici tarafından denklemesi veya kutulaması yapılmış olan tütünlerin tespit işlemleri yapılmaktadır.
 Tesellüm İşlemi: Artık bir yıllık emeğin sonuna gelinmiştir. Tütünlerini alıcıların göstereceği ambarlara getiren üreticiler, tütün balyalarını veya kutularını aynaları üst tarafa gelecek şekilde istifinde sıralarlar. Tespit döneminde görülen tütünün randımanı ve evsafı Tütün Eksperi tarafında kontrol edilir. Tespit döneminde görülen tütünle aynı evsaf ve randımanda olan tütünler tartılır ve istife alınırlar. Ege, Marmara ve Karadeniz Bölgelerinde üretilen tütünlerin alıcılar tarafından alım tarihleri eskiye göre öne çekilmiş olup Ocak ve Şubat aylarında tütün alım işleri tamamlanmaktadır.


Tespitte görülen randıman tesellümde görülmezse tütünler tekrar ekspertiz işlemine tabi tutulup yeni randımanları bulunur. Teslim edilen tütünlerin bedelleri en geç 10 iş günü içinde üreticilere ödenmektedir. Üretici ile alıcılar arasında tütün fiyatında herhangi bir anlaşmazlık olması durumunda, üretici yazılı olarak alıcı şirkete veya bağlı olduğu ziraat odasına müracaatta bulunur. Üç iş günü içinde TAPDK'ya  (Tütün, Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu) dilekçeler ulaştırılır. TAPDK'nın uygun gördüğü en kısa sürede görevlendireceği Tütün Eksperi tütünleri muayene eder. Fiyatlandırır. Taraflar kabul ederse tütünlerin satışı tamamlanır. Taraflardan birisi yeni fiyatı kabul etmezse, mahkeme yolu açık olmak üzere süreç devam eder. Ancak tütün fiyatlarına itiraz süreci çok sağlıklı olarak devam etmemektedir. Örneğin 2008 yılında tütün üreten bir üretici, alıcının verdiği fiyata itiraz etmesi durumunda 2009 yılı için ilgili şirket üretici ile tütün sözleşmesi yapmamaktadır. Tütün üretebilmek ve mağdur olmamak için düşük fiyatlı ürün sahipleri bu durumu sinelerine çekmektedirler. Tütün üreticilerinin bu mağduriyetlerinin önlenmesi için tütün üretim kotaları TAPDK tarafından üreticilere veya üretici birliklerine verilmelidir. Üretilen tütünlere alıcıların tamamı baktıktan sonra, en yüksek fiyat verene satılması ile üretici hakkını alabilecektir. Önemli olan tütün üreticisine tütünü bıraktırmamaktadır. Tütün üretimini bırakan üreticiler tekrar bu işe başlamamaktadırlar.
 
  Bugün 8 ziyaretçi (27 klik) kişi burdaydı!  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=